Meten

Klanttevredenheid is meetbaar.  Er zijn verschillende meettechnieken en meetmethoden die hiervoor gehanteerd worden.

Welke meettechnieken zijn er?

Er zijn verschillende meettechnieken die u, eventueel gecombineerd, kunt inzetten. De keus wordt bepaald op basis van de toegankelijkheid en bereidheid tot medewerking van de doelgroep en de gekozen meetmethode: 

 

  • Face-to-face met behulp van vragenlijst of checklist, op papier of computer
  • Telefonisch: interviewer belt op willekeurig tijdstip of maakt afspraken met respondent
  • Schriftelijk: papieren vragenlijsten
  • Digitaal: vragenlijst op internet, waarbij klanten via email worden uitgenodigd of bij een bezoek aan de website op worden geattendeerd.


Hoe kiest u de juiste meetmethode?

Hierbij zijn twee soorten meetmethodieken te onderscheiden: kwalitatief en kwantitatief. Vaak wordt een combinatie van beide methodieken gekozen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste kenmerken en toepassingen van beide vormen.

Kenmerken van kwalitatief onderzoek

  • brengt in kaart wat er werkelijk leeft onder een doelgroep over een bepaald onderwerp;
  • veelal open vragen, vaak aan de hand van een checklist, zodat kan worden doorgevraagd om tot de kern te komen
  • relatief lange gesprekken
  • resultaten bestaan uit beschrijvingen en beelden van een doelgroep.


Toepassing van kwalitatief onderzoek

  • bij complexe vraagstukken en/of weinig beschikbare kennis
  • voor het achterhalen van de beleving van respondenten
  • wanneer de doelgroep relatief klein is
  • wanneer achtergrondinformatie nodig is over wát er leeft onder een bepaalde doelgroep en waaróm
  • in de vorm van groepsdiscussies en brainstormsessies, individuele diepte interviews, observatie onderzoek (mystery shopping)
  • als input voor het ontwikkelen van een vragenlijst: het toetsen van de kwalitatieve informatie onder de totale doelgroep
  • als aanvulling op kwantitatief onderzoek: na afloop van een schriftelijk of digitaal onderzoek
  • als waardevol hulpmiddel in alle fasen van beleid en strategieën.


Kenmerken van kwantitatief onderzoek

  • meting aan de hand van vragenlijsten met vooral meerkeuzevragen in de vorm van stellingen en tevredenheidsvragen op gelabelde antwoordcategorieën (glijdende schaal)
  • vragenlijsten hebben over het algemeen een vaste structuur, evenals de antwoordmogelijkheden
  • weergave van resultaten in tabellen, grafieken en percentages (objectieve statistische gegevens)
  • metingen op basis van grote steekproeven.


Toepassing van kwantitatief onderzoek

  • ter toetsing van bepaalde veronderstellingen en theorieën aan de hand van statistische analyses
  • bij grootschalige doelgroepen met vele onderzoeksvariabelen
  • om betrouwbare en valide uitspraken aan de hand van metrische software te kunnen doen over bepaalde doelgroep(en)
  • bij het toetsen van resultaten in de tijd (monitoring, herhalingsmetingen).


Zelf doen of uitbesteden?

Klanttevredenheidsonderzoeken kunt u uitbesteden aan hierin gespecialiseerde bureaus. Voor veel bedrijven is dit een logische keus: de bureaus leveren expertise, garanderen objectiviteit van de onderzoeksresultaten, en waarborgen de anonimiteit van klanten. Uitbesteden brengt echter wel (out of pocket) kosten met zich mee.
Op internet schieten de (bijna gratis) online vragentools als paddenstoelen uit de grond. Ervaring leert dat goedkoop in dit geval duurkoop is. Naast de technologie om een vragenlijst online te publiceren heeft u vooral behoefte aan de expertise om een goede vragenlijst te ontwikkelen. Dit is het moeilijkste deel van het meten. Wanneer u de vragenlijst zelf ontwikkelt bent u geneigd te denken vanuit uw eigen procesinrichting en het is juist zo belangrijk de vragenlijst te ontwikkelen vanuit het oogpunt van uw klanten. Ook het juist formuleren van de vragen is een vak apart. Suggestieve vragen beïnvloeden de resultaten, ontkennende vragen leiden tot verwarring bij de respondenten en onjuist geformuleerde vragen leiden tot interpretatieverschillen bij de respondenten. Op internet zijn diverse standaardvragenlijsten verkrijgbaar. Deze zijn vaak niet geschikt voor gebruik doordat uw klanten zich niet zullen herkennen in de vragen. Ook is het belangrijk dat de aanspreekwijze past bij de manier waarop u in de dagelijkse omgang ook communiceert met uw klanten. Dit verhoogt de bereidheid tot deelname en dus de bruikbaarheid van de resultaten.
 
Overigens verzorgen onderzoeksbureaus bij voorkeur niet de implementatie van de verbetervoorstellen voor u: hierdoor komt hun objectiviteit bij de presentatie van de gegevens van een herhalingsmeting in gevaar.

Waar moet u op letten bij de keuze voor een bureau?
         Aandacht voor maatwerk: een bureau moet zich gedegen verdiepen in uw organisatie en vooral in uw klanten, hergebruik van een eerder gemaakte vragenlijst is zelden een goede optie.
         Capaciteit/Flexibiliteit: een onderzoek uitvoeren heeft alleen zin wanneer u direct met de resultaten aan de slag kunt. Omdat u hier intern draagvlak, tijd en capaciteit voor moet creëren is flexibiliteit heel belangrijk.
         Inhoud van de rapportage: er zijn grote verschillen in de rapportages die de verschillende bureaus opleveren. Vraag vooraf een voorbeeld van de indeling en inhoud van de rapportage. Ook is het belangrijk te weten of u alleen een weergave van de data krijgt in grafieken, tabellen en lijsten of (bij voorkeur) ook een interpretatie van deze data voorzien van aanbevelingen en conclusies. Zo kunt u direct met de resultaten aan de slag! Vraag ook of de rapportage zo kan worden ingedeeld dat deze past bij uw organisatiestructuur.
         Kosten: het is vaak moeilijk de kosten van de verschillende bureaus te vergelijken. Door de inzet van verschillenden onderzoeksmethoden en –technieken is een goede vergelijking moeilijk. Vraag daarom een goed gespecificeerde offerte volgens een voorbesproken format.
         Maar vooral: vertrouwen. Het bureau waar u voor kiest komt veel over uw organisatie te weten en kan u hierdoor uitstekend adviseren hoe u de klanttevredenheid kunt verbeteren. Het is cruciaal dat u open en eerlijk kunt spreken over de sterke en zwakke punten en de aanpak van de verbeterpunten.
 
Een aantal kwaliteitsmodellen (onder meer ISO, INK) eist de structurele inzet van klanttevredenheidsonderzoeken. Een klantonderzoek mag echter nooit een doel op zich zijn. Wanneer u niets met de resultaten doet is het onderzoek niet alleen voor niets geweest, u heeft ook verwachtingen bij uw klanten geschept die u niet waarmaakt.

 

Zoeken in alle publicaties

Houd mij op de hoogte

Geef aan welke onderwerpen u interesseren. U ontvangt een mailalert zodra een nieuw artikel is gepubliceerd.

Stuur zelf een artikel

Wilt u iets publiceren? Stuur uw artikel.